اجزای تشکیلدهنده سقف عرشه فولادی (Steel Deck Composite Slab)

سقف عرشه فولادی یک سقف مرکب (Composite Slab) است که با ترکیب فولاد و بتن اجرا میشود. اجزای اصلی آن عبارتاند از:
- ورق گالوانیزه ذوزنقهای: (Steel Deck Profile) نقش قالب دائمی (Permanent Formwork) و عضو کششی اولیه را دارد. به دلیل پروفیل ذوزنقهای یا موجدار (Trapezoidal / Corrugated Profile)، چسبندگی (Bond) بتن را افزایش میدهد. معمولاً از فولاد گالوانیزه (Galvanized Steel) با ضخامت حدود ۰.۷ تا ۱.۲ میلیمتر استفاده میشود.
- گلمیخ (Shear Stud / Connector): برای اتصال ورقها به تیرهای فولادی و انتقال برش (Shear Transfer) بین بتن و فولاد به کار میرود. یکپارچگی رفتار مرکب (Composite Action) بین دال بتنی و تیر فولادی را تأمین میکند.
- آرماتور (Reinforcement): شامل شبکه میلگرد (Rebar Mesh) برای کنترل ترکخوردگی ناشی از جمعشدگی (Shrinkage) و تغییرات دما (Temperature Changes). در صورت نیاز، برای تقویت خمشی (Flexural Reinforcement) یا برشی (Shear Reinforcement) موضعی در نواحی بازشو (Openings) یا کنسولها (Cantilevers) نیز استفاده میشود.
- بتن (Concrete): لایه نهایی که پس از نصب ورق و آرماتور ریخته میشود. همراه با ورق و برشگیرها، یک دال مرکب مقاوم (Composite Slab) تشکیل میدهد. رده مقاومتی بتن (Concrete Grade) طبق طرح سازه (Structural Design) تعیین میشود.
- تیرهای فرعی (Secondary Beams / Joists / Purlins): تکیهگاههای اولیه که ورقها عمود بر آنها نصب میشوند. بار سقف را به تیرهای اصلی (Primary Girders) منتقل میکنند.
- فلاشینگ (Edge Forming / Closure Strip): ورقهای نواری پیرامونی برای جلوگیری از نشت بتن (Concrete Leakage)، مرتبسازی لبه سقف و ایجاد خاتمهای تمیز (Clean Edge Termination).
- اتصالات موقت (Temporary Fasteners / Supports): مانند میخکوب (Pinning) یا پیچهای خودکار (Self-Drilling Screws) و تسمههای مهاربندی موقت (Temporary Bracing). برای تثبیت (Stabilization) ورقها پیش از بتنریزی و کنترل لرزشهای اجرایی (Construction Vibrations) استفاده میشوند.
- آببند و نوار درزگیر (Sealant & Waterstop): برای بستن درزهای طولی یا عرضی (Longitudinal / Transverse Joints) بین ورقها، بهویژه در شیبهای کم (Low Slopes) یا محلهایی که باید از نشت شیره بتن (Bleed Water Leakage) جلوگیری شود.
- قطعات تکمیلی و جانبی (Accessories & Miscellaneous Items): شامل:لقمهها و اسپیسرهای میلگرد (Rebar Chairs / Spacers) قالبگیری اطراف بازشوها (Formwork around Openings) داکتهای تأسیسات (Service Ducts) نوارهای قطع بتن (Stop-End Tapes) لقمههای تراز (Leveling Shims / Packers)
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
محمد علوی
مهندس محمد علوی، کارشناس ارشد عمران و متخصص تکنیکال در زمینه طراحی، محاسبات و نظارت بر اجرای سازههای فلزی و سقفهای عرشه فولادی (Metal Deck) است. او به عنوان یکی از اعضای کلیدی تیم فنی شرکت ابنیه فولاد آریو، تمرکز خود را بر بهینهسازی دیتیلهای اجرایی، کاهش پرت مصالح و افزایش سرعت اجرا بدون افت کیفیت معطوف کرده است.
محمد علوی با تسلط کامل بر مبحث دهم مقررات ملی ساختمان و استانداردهای جوشکاری (AWS)، نقش مهمی در کنترل کیفیت نصب گلمیخها و بتنریزی پروژههای صنعتی و تجاری ایفا میکند. هدف اصلی او از نگارش مقالات تخصصی در وبسایت اف-آریو، پر کردن خلاء دانش فنی موجود در بازار و ارائه راهکارهای عملی برای چالشهای رایج کارفرمایان و پیمانکاران در پروژههای اسکلت فلزی است.
دیدگاه مهندسی او فراتر از تئوری است؛ او تلاش میکند تا با تلفیق دانش آکادمیک و تجربه کارگاهی، پیچیدهترین مسائل فنی در اجرای سقفهای کامپوزیت عرشه فولادی را به زبانی ساده و کاربردی برای فعالان صنعت ساختمان تشریح کند. برای مشاوره تخصصی یا بحث درباره استانداردهای روز دنیا در صنعت ساختمان، میتوانید از طریق پروفایل لینکدین با ایشان در ارتباط باشید.






